Apêl at y Cyhoedd

Adnweinir y Bonwr James January-McCann BA, MA(dist)(Aber) fel ysgolwr Astyddiadau Celtaidd wrth ysgrifennu ei thesis Ph.D ym Mhrifysgol Aberystwyth. Mae'n hefyd yn gwasanaethu fel dallenwr yn yr Offeren a chaptên tim pêl-droed y plwyf.

Fy enw i ydy James January-McCann ac yr wyf wedi bod yn aelod o blwyf Mair yr Angylion a Santes Gwenfrewi ers 2005 pan deuthum i Aberystwyth fel myfyriwr. Yr oeddwn wrth fy modd cael addoli mewn eglwys mor hardd, ac mor bwysig yn hanes Catholigiaeth yng Nghymru. Bu’r penderfyniad i gau’r eglwys yn ergyd i’m calon, ac i galon Kate fy ngwraig, a gafodd ei bedyddio yno pan trôdd yn Gatholig yn 2008. Fe briodasom yn Santes Gwenfrewi yn 2012, ac yn wir, ni yw’r Catholigion olaf i briodi yn Aberystwyth. Yr ydym yn disgwyl baban ar hyn o bryd, ac nid oes gennym unrhyw le yn y plwyf i’w fedyddio. Yn y sefyllfa sydd ohoni, ni all plwyfolion eglwys Santes Gwenfrewi briodi, na marw, na chael eu bedyddio.

Yn fy marn i, penderfyniad cwbl anesboniadwy oedd cau’r eglwys, yn enwedig o ystyried bod arolwg ar ôl arolwg wedi dangos bod y safle yn holloll ddiogel, ac nad oes unrhyw berygl i’r plwyfolion. Gwelais ambell un mewn dagrau yn ystod yr Offeren olaf a ddywedwyd ynddi, a rhai eraill yn ddig dros ben. Cytunaf â hwy cant y cant. Y mae Catholigion Aberystwyth a’r cylch bellach mewn sefylla debyg i’r un a fu yn oes y Cyfreithiau Cosbol, pan nad oedd hawl gennym fod â’n heglwysi ein hunain, a gorfodwyd arnom ymgasglu mewn tai preifat. Y mae hyn yn annerbyniol yng Nghymru’r Unfed Ganrif ar Hugain.